Sashiko borduren: stap voor stap beginnen

In deze uitleg lees je welke materialen je nodig hebt, hoe je een patroon op de stof aanbrengt en hoe je stap voor stap je eerste Sashiko-steken maakt.

Wat heb je nodig voor Sashiko?
Voor je eerste project heb je niet veel materialen nodig. Met deze basis kun je prima beginnen:

• Sashiko-stof: meestal een stevige, dicht geweven katoenen stof. Traditioneel wordt vaak indigo of blauw gebruikt, maar je kunt ook andere kleuren kiezen
• Sashiko-garen: dit is een wat dikker katoenen garen dat speciaal geschikt is voor de karakteristieke zichtbare steken
• Sashiko-naald: een relatief lange naald met een groot genoeg oog voor het dikkere garen
• Een Sashiko-patroon: bijvoorbeeld een eenvoudig geometrisch patroon
• Schaar: om het garen netjes af te knippen
• Patroonmateriaal: afhankelijk van de manier waarop je het patroon op de stof aanbrengt
• Een borduurring is bij traditioneel Sashiko niet altijd nodig. Veel Sashiko wordt gewoon in de hand geborduurd. Voor beginners kan dat even wennen zijn, maar je krijgt daardoor goed gevoel voor de spanning van de stof en het garen.

Tip: begin met een klein proeflapje of een eenvoudig Sashiko-pakket. Zo hoef je niet meteen zelf een patroon uit te zoeken en alle materialen bij elkaar te zoeken.

Welke stof is geschikt?

Een stevige katoenen stof is een goede keuze voor Sashiko. De stof moet sterk genoeg zijn om meerdere steken naast elkaar te kunnen dragen, maar ook prettig door de naald gaan.

Traditioneel zie je veel Sashiko in indigo met wit garen. Dat geeft het bekende grafische effect. Maar Sashiko hoeft zeker niet altijd blauw en wit te zijn. Met verschillende kleuren stof en garen kun je een heel andere uitstraling creëren.

Voor je eerste project is een middelzware, niet al te gladde katoenen stof prettig om mee te werken.

Welk garen gebruik je?

Sashiko-garen is dikker dan gewoon borduurgaren. Daardoor worden de steken duidelijk zichtbaar en krijgt het patroon zijn karakteristieke uitstraling.

Een belangrijk verschil met regulier borduurgaren is dat Sashiko-garen meestal als één draad wordt gebruikt. Je hoeft het dus niet op te splitsen zoals je dat bij veel borduurgaren wel doet.

Kies voor je eerste project bij voorkeur een duidelijke kleur die goed contrasteert met de stof. Wit garen op een donkere stof maakt je steken goed zichtbaar. Dat is handig wanneer je nog moet oefenen met gelijkmatige steken.

Hoe breng je een Sashiko-patroon aan?

Een patroon kan op verschillende manieren op de stof worden gezet. Welke methode het prettigst is, hangt af van het patroon en het materiaal dat je gebruikt.

1. Gebruik een patroon dat al op de stof staat
Dit is voor beginners vaak de gemakkelijkste optie. Bij sommige Sashiko-pakketten is het patroon al op de stof gedrukt of op een andere manier aangegeven.

Je kunt dan direct beginnen met borduren. Je hoeft je geen zorgen te maken over het overnemen van het patroon of het bepalen van de juiste afstanden.

2. Neem zelf een patroon over
Je kunt ook een los Sashiko-patroon op de stof tekenen of overbrengen.

Let er hierbij op dat de lijnen duidelijk zichtbaar zijn, maar uiteindelijk niet storend blijven wanneer je klaar bent met borduren. Gebruik daarom alleen een methode die geschikt is voor textiel en die past bij de betreffende stof.

Praktische tip: test een patroonmarker altijd eerst op een klein stukje van dezelfde stof. Zo weet je zeker hoe de markering zich gedraagt en of deze later goed verdwijnt.

3. Werk met een patroonmal
Bij eenvoudige geometrische patronen kun je een patroonmal gebruiken om lijnen en vormen op de stof te zetten. Dit is vooral handig wanneer je hetzelfde motief meerdere keren wilt gebruiken.

Voor je eerste project is een kant-en-klaar patroon of pakket meestal de meest ontspannen manier om te beginnen.

De Sashiko-steek: de basis

De kenmerkende Sashiko-steek is eigenlijk een eenvoudige rijgsteek. Je maakt steeds een reeks korte, rechte steken met kleine tussenruimtes. Het gaat dus niet om ingewikkelde borduurtechnieken. Juist de regelmaat van de steken zorgt ervoor dat het patroon mooi wordt.

Stap 1: rijg de naald in
Knip een werkbare lengte Sashiko-garen af en rijg de draad door het oog van de naald. Maak de draad niet extreem lang. Met een te lange draad heb je sneller last van knopen en lusjes.

Stap 2: begin met een lijn
Kies een rechte lijn uit je patroon om mee te beginnen. Houd de stof ontspannen vast en steek de naald van de achterkant naar de voorkant.

Stap 3: maak meerdere steken
Bij Sashiko kun je meerdere steken op de naald verzamelen voordat je de naald helemaal door de stof trekt. Hierdoor kun je vrij snel een regelmatig rijtje steken maken. Probeer de steken ongeveer even lang te houden. Ze hoeven in het begin niet perfect te zijn. Een gelijkmatig ritme is belangrijker dan absolute perfectie.

Stap 4: let op de spanning
Trek het garen niet te strak aan. De stof moet vlak blijven en mag niet gaan rimpelen. Dit is een van de belangrijkste dingen om tijdens het oefenen in de gaten te houden: mooie Sashiko-steken zijn regelmatig, maar de draad mag de stof niet samen trekken.

Stap 5: volg het patroon
Werk rustig lijn voor lijn door het patroon. Bij geometrische patronen komen lijnen en steken steeds terug. Daardoor krijg je vanzelf meer gevoel voor het ritme van de steken.

Hoe groot moeten Sashiko-steken zijn?

Er is niet één vaste steeklengte die voor ieder Sashiko-patroon geldt. De verhouding tussen de steken en de stof bepaalt voor een groot deel het uiterlijk. Als beginner kun je het beste proberen de steken ongeveer even groot te maken. Een regelmatig patroon oogt vaak mooier dan een patroon waarbij de steken sterk in lengte verschillen.
Je hoeft dus niet iedere steek met een liniaal na te meten. Kijk vooral naar het geheel.

Handige oefening: maak eerst een klein proeflapje met een aantal rechte lijnen. Probeer op iedere lijn dezelfde steeklengte aan te houden. Na een paar minuten merk je vaak al dat je vanzelf een beter ritme krijgt.

In welke volgorde borduur je een Sashiko-patroon?

Bij een geometrisch patroon kan de borduurvolgorde invloed hebben op het eindresultaat. Het is daarom verstandig om vooraf even naar het patroon te kijken.

Begin bijvoorbeeld met de langere, duidelijke lijnen en werk daarna naar de kleinere onderdelen toe. Bij sommige patronen is het belangrijk dat bepaalde lijnen mooi op elkaar aansluiten.

Gebruik je een Sashiko-patroon uit een pakket? Volg dan bij voorkeur de aangegeven borduurvolgorde.

Tip: kijk voordat je begint goed naar het volledige patroon. Zo ontdek je alvast waar lijnen elkaar kruisen en waar je straks naartoe moet werken.

Wat doe je met het begin en einde van de draad?

Bij Sashiko wordt het garen niet altijd op dezelfde manier afgewerkt als bij traditioneel borduren. De manier van afwerken kan afhankelijk zijn van het project en de gewenste uitstraling.

Voor beginners is vooral belangrijk dat je geen grote knopen aan de achterkant maakt als dat niet nodig is. Een nette achterkant zorgt ervoor dat je werk mooi blijft en eventueel later als onderdeel van een groter project gebruikt kan worden.

Bij een Sashiko-pakket vind je vaak specifieke aanwijzingen voor het begin en einde van het garen. Volg die instructies als ze bij jouw patroon horen.

Veelgemaakte fouten bij Sashiko

Beginners lopen vaak tegen dezelfde dingen aan. Gelukkig zijn ze gemakkelijk op te lossen.

De stof trekt samen.
Waarschijnlijk trek je het garen te strak aan. Laat het garen na iedere steek rustig in de stof vallen.

De steken zijn allemaal verschillend.
Dat is in het begin heel normaal. Probeer niet iedere steek perfect te maken, maar zoek een prettig en gelijkmatig ritme.

Het garen raakt in de knoop.
Werk met een niet al te lange draad en laat de naald af en toe vrij hangen zodat het garen kan uitdraaien.

Het patroon is moeilijk te volgen.
Kijk eerst naar de volledige tekening en werk daarna rustig onderdeel voor onderdeel. Een duidelijk patroon of een Sashiko-pakket kan hierbij veel verschil maken.

Veelgestelde vragen over Sashiko

Is Sashiko moeilijk om te leren?

Nee. De basissteek is eenvoudig en lijkt op een rijgsteek. Vooral het gelijkmatig maken van de steken en het goed verdelen van de spanning vraagt wat oefening.

Kan ik Sashiko met gewoon borduurgaren maken?

Dat kan technisch gezien, maar voor het typische Sashiko-effect is speciaal Sashiko-garen een betere keuze. Dit garen is dikker en zorgt ervoor dat de steken duidelijk zichtbaar worden.

Heb ik een borduurring nodig voor Sashiko?

Nee, een borduurring is niet noodzakelijk. Traditioneel wordt Sashiko vaak zonder borduurring geborduurd. Voor beginners kan het even wennen zijn om de stof op deze manier vast te houden.

Welke stof is het beste voor Sashiko?

Een stevige, dicht geweven katoenen stof is een goede keuze. Kies voor je eerste project bij voorkeur een stof die niet te dik en niet te glad is.

Wat is de beste kleur voor mijn eerste Sashiko-project?

Een contrasterende combinatie is het gemakkelijkst om mee te beginnen. Denk bijvoorbeeld aan wit Sashiko-garen op donkerblauwe stof. Je ziet de steken dan goed en kunt daardoor gemakkelijker oefenen.

Kan ik zelf een Sashiko-patroon tekenen?

Ja. Eenvoudige geometrische patronen kun je zelf ontwerpen of overnemen. Zorg ervoor dat de lijnen duidelijk en regelmatig zijn en gebruik een geschikte patroonmarker voor textiel.

Wat is een goede keuze als ik voor het eerst Sashiko probeer?

Begin met een klein project of een compleet Sashiko-pakket. Daarmee kun je rustig oefenen zonder dat je direct een groot patroon hoeft uit te werken.

Waar vind ik materialen voor Sashiko?

Bij Quiltshop Leur kun je gericht op zoek naar de materialen die je nodig hebt om met Sashiko aan de slag te gaan, zoals Sashiko-garen, geschikte stoffen, patronen en complete pakketten. Zo kun je eenvoudig een project kiezen dat past bij jouw ervaring en tijd.

Klaar om te beginnen? Kies een eenvoudig Sashiko-patroon of pakket, pak je naald en garen erbij en maak eerst een paar proefsteken. Voor je het weet ontstaat er onder je handen een prachtig Japans borduurpatroon.